• Achtergrond
  • Tekst: Corine Schouten
  • Beeld: Oli Scarff, Getty Images

Data science als remedie tegen menselijk leed

In tien jaar is het aantal mensen in een crisissituatie door oorlog, honger of natuurgeweld wereldwijd bijna verdubbeld. Tegelijk zijn de kosten van humanitaire hulp nagenoeg verdrievoudigd. Hoe kan die hulp effectiever en duurzamer? Tilburg University werkt samen met hulporganisaties aan verbeteringen door gebruik te maken van data science.

Data Science for Humanitarian Innovation is een initiatief van de Tilburgse hoogleraren Hein Fleuren en Conny Rijken. In dit programma met meerdere projecten zetten ze hun wetenschappelijke kennis in voor organisaties die humanitaire hulp verlenen. De twee zijn gedreven om het verschil te maken voor mensen die dit het hardst nodig hebben. Ze verwachten met data science heel veel impact te kunnen hebben voor grote groepen mensen.

Meer monden gevoed

Fleuren vertelt dat zijn aandacht is verschoven van winsten van grote bedrijven verhogen naar het helpen van goede doelen. De hoogleraar Operations Research werkt al jaren aan het verbeteren van logistieke ketens. Zo was hij betrokken bij verbeteringen bij pakketbezorger TNT Express. Veranderingen in de logistiek leidden tot enorme kostenbesparingen en een dito CO2-reductie (kwart miljard ton op jaarbasis). Voormalig TNT-topman Peter Bakker bracht Fleuren in contact met het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties. Aanvankelijk waren ze daar sceptisch over wat de wiskundige kon toevoegen. Totdat studenten van Fleuren een model maakten waarmee de VN de complete keten van voedselverstrekking kon optimaliseren aan de hand van data.

Bijzonder in dat model is dat de dagelijkse benodigde voedselwaarde per persoon als uitgangspunt is genomen, in plaats van een vast voedselpakket. Daardoor kunnen flexibele ‘voedselmandjes’ samengesteld worden, rekening houdend met de beschikbaarheid van voedsel, vervoer, culturele voorkeuren en nog vele andere factoren. Voedselprogramma’s in Syrië, Irak, Jemen en Ethiopië zijn met deze methode vergaand verbeterd. Bij de meeste landen is het gelukt om met hetzelfde budget meer monden te voeden en/of verminderde donaties van regeringen op te vangen. In Syrië ging het aantal gevoede mensen omhoog van 4 miljoen in 2015 naar 4,5 miljoen in 2016 met nagenoeg hetzelfde budget. Aan de wetenschappelijke kant is eveneens vooruitgang geboekt: onderzoeksmethoden om grote hoeveelheden verschillende data te analyseren worden bij elke nieuwe uitdaging verbeterd.

Prooi voor prostitutie

Een ander project van Data Science for Humanitarian Innovation richt zich op de overlevingskracht van vluchtelingen in grote Europese steden. Deze problematiek blijft nu nog onzichtbaar. Onder leiding van hoogleraar Human Trafficking and Globalization Conny Rijken zijn studenten bezig om meer informatie boven tafel te krijgen. Ze brengen in kaart om hoeveel vluchtelingen het gaat, wat hun leefomstandigheden zijn, waarom ze niet in vluchtelingenkampen zitten en hoe ze er al dan niet in slagen een leven op te bouwen. Studenten zijn intussen naar de Griekse steden Athene en Thessaloniki geweest om data te verzamelen en later wordt het onderzoek uitgebreid naar Italië, Turkije en Rwanda. De verzamelde data worden gecombineerd met data van onder meer Eurostat, Frontex, de Internationale Organisatie voor Migratie en de VN Vluchtelingenorganisatie UNHCR. Het doel is om hiaten in de bestaande kennis op te vullen. Rijken streeft naar en zo compleet mogelijk beeld van de situatie.

“Uit eerder onderzoek weten we dat urban refugees vaak in een benarde situatie verkeren”, vertelt ze. “Omdat ze meestal geen verblijfsrecht hebben, wordt op verschillende manieren misbruik van hen gemaakt. Daarnaast moeten ze manieren vinden om te overleven en geld te verdienen. Dat maakt hen tot een gemakkelijke prooi voor bijvoorbeeld prostitutie en drugshandel. In samenwerking met de niet-gouvernementele hulporganisatie CARE gaan we na hoe die mechanismen werken, wat staten eraan kunnen doen maar vooral ook hoe humanitaire organisaties geholpen kunnen worden bij de afstemming van de hulp aan urban refugees.”

Goed onderzoek ter plekke dat daadwerkelijk impact heeft, dat is waar Rijken het voor doet. En dat is ook wat Data Science for Humanitarian Innovation beoogt. De onderzoeksresultaten zullen daadwerkelijk in de praktijk worden gebruikt. Waardoor vluchtelingen mogelijk, conform de mensenrechten, een vrij en veilig bestaan kan worden geboden.

Gerelateerde artikelen