• Interview
  • Leestijd: ± 4 min.
  • Tekst: Joost Bijlsma
  • Beeld: Dolph Cantrijn

‘Een onderneming kan een ideale leeromgeving zijn’

Michael Dell, Bill Gates, Elon Musk, Steve Jobs en Mark Zuckerberg hebben één ding gemeen: deze ondernemers staakten voortijdig een universitaire opleiding. Niet omdat ze het niveau niet aan konden en daarom sjeesden, maar vooral omdat ze zich wilden werpen op een onderneming. Universitaire opleidingen sluiten niet altijd aan op de behoeften van ondernemers in de dop. Ze focussen meestal op één discipline en zijn vrij theoretisch van aard. Terwijl het ondernemerschap vraagt om mensen die van alle markten thuis zijn en een praktische inslag hebben.

Starterslift

Erik de Bruijn vond zelf een modus om te studeren én zich te ontwikkelen als ondernemer. Geïnteresseerd in techniek koos hij voor een studie waarbij hij zijn liefde voor technologie kon combineren met bedrijfseconomie: Information Management. De Bruijn wilde beslist niet alleen kale theorie tot zich nemen. Hij zocht wegen om iets de te doen met die kennis. “Als ik het geleerde meteen in de praktijk breng, blijft dit bij mij het best hangen.” Een van die wegen om zijn kennis toe te passen was het oprichten van bedrijven. Naast zijn studie ontwikkelde De Bruijn zichzelf als ondernemer. Aanvankelijk deed hij dat bij de al voor zijn studie opgerichte IT-dienstverlener Low Voice (dit startte hij op zijn zestiende, toen hij net de baard in de keel had gekregen). Later volgde Ultimaker, het bedrijf in 3D-printers dat hij in 2010 begon, samen met Siert Wijnia en Martijn Elserman. Bij het ondernemen kreeg De Bruijn advies via het project Starterslift van Tilburg University. Hij slaagde erin zijn bul te halen én een zeer succesvolle onderneming op te zetten.

Airbus, Tesla en Apple

Het is snel gegaan met Ultimaker. In ruim vijf jaar groeide het bedrijf naar bijna 40 miljoen euro omzet en 300 medewerkers. Dit lukte allemaal zonder grote financiële injecties van durfkapitalisten. Het bedrijf lift mee op de snel groeiende populariteit van het 3D-printen. Dit heeft zich razendsnel ontwikkeld van hobbyisme naar serious business. Kwam de vraag aanvankelijk vooral van particulieren, nu kopen grote bedrijven als Airbus, Tesla en Apple ook Ultimakers.

3D-printing belooft volgens De Bruijn een game changer in de maakindustrie te worden. Hij ziet onder meer een enorme potentie in het sneller vermarkten van nieuwe vindingen: “Elk massaproduct is ooit als kleine vinding begonnen. Met 3D-printers kun je innovaties razendsnel testen en je ontwerp direct delen, zodat anderen eraan kunnen bijdragen.” 3D-printing is ook zeer nuttig voor het snel lokaal uitprinten van ontbrekende of kapotte onderdelen. Volkswagen gebruikt Ultimakers voor een onderdeel waarmee ze logo’s recht op auto’s bevestigen en voor een onderdeel waarmee ze dashboards vastzetten. “Een voordeel daarvan is dat ze deze onderdelen in de loop van de tijd kunnen aanpassen.”

Missie

Het verhaal van Ultimaker laat zich nu al lezen als een jongensboek van de succesvolle ondernemer. Maar daar is het De Bruijn niet zo om te doen. Hij heeft een andere missie. “Wat mij drijft is wat dit product kan betekenen voor mensen.” De Bruijn is vanaf het begin gefascineerd door de zee aan toepassingen van deze innovatieve technologie. “Ik trok de wereld over en sliep bij mensen op de bank om die boodschap te verkondigen.” Hij wil ervoor waken dat die missie voorop blijft staan, nu het bedrijf groeit. Klanten moeten enthousiast blijven over wat er allemaal mogelijk is, bijvoorbeeld met de nieuwe Ultimaker 3. “We moeten waarmaken wat we beloven.”
Verder waakt hij erover dat de organisatie ‘meegroeit’ met de omzet. Dat betekent: de juiste mensen aannemen, vertelt De Bruijn. “Die kunnen soms dingen beter dan ik. Dat is dan even slikken. Maar het is goed om je ego opzij te zetten in het belang van de organisatie. Net zoals bij de opvoeding van kinderen geldt: als je het beste uit ze wilt halen moet je ze op tijd loslaten.”

“Als ik het geleerde meteen in de praktijk breng, blijft dit bij mij het best hangen”

Erik de Bruijn

Elon Musk

Bijdragen aan nieuwe uitvindingen en innovaties in grote organisaties vindt De Bruijn mooi. Maar zijn enthousiasme wordt pas echt zichtbaar als hij vertelt over de mogelijkheden die zijn producten bieden om de wereld te verbeteren. Door het beschikbaar stellen van 3D-printers ondersteunt Ultimaker de ontwikkeling van kunstbenen en bionische handen. Het bedrijf doet dit via e-NABLE, een wereldwijde community die met 3D-printers op open source basis goedkope protheses ontwikkelt. Een gratis Ultimaker ging naar een Israëlische organisatie die protheses voor Palestijnen maakt. De Bruijn gaf er ook een aan een Amerikaans meisje van vijftien dat hij op een beurs ontmoette. “Zij had uit eigen beweging met een 3D-printer een flexibel bedieningspaneeltje gemaakt. Dit was bestemd voor de rolstoel van haar grotendeels verlamde vriendin.” Een bijdrage leveren aan de samenleving moet de drijfveer van zijn bedrijf blijven, vindt De Bruijn. “Anders is het moeilijk om het harde werken te blijven opbrengen.” Elon Musk van elektrische autofabrikant Tesla is in dat opzicht voor hem een voorbeeld. “Hij wil de dingen maken die de mensheid nodig heeft.”

Student-onderneming

Het zou goed zijn als er meer innovatieve bedrijven zoals Ultimaker zouden ontspruiten aan de universiteit. Tilburg University probeert dit te stimuleren via projecten als Starterslift die studentondernemingen ondersteunt. Ook werkt ze samen met TU Eindhoven in de Jheronimus Academy of Data Science die in ’s-Hertogenbosch ondernemers in data science kweekt. Die krachtenbundeling van technisch en economisch georiënteerde universiteiten vindt De Bruijn erg interessant. Dat komt omdat hij gelooft in ‘de combinatie van economie en techniek als basis om iets te creëren’.

De Bruijn vindt dat universiteiten ook in het onderwijs en het onderzoek meer ruimte kunnen inruimen voor ondernemerschap. Leerlingen moeten volgens hem vaker de gelegenheid krijgen om samen dingen te creëren, bijvoorbeeld in de setting van een student-onderneming. Traditioneel onderwijs en onderzoek is in zijn ogen nu nog te veel eenrichtingsverkeer en zendergericht: de docent die kennis overdraagt aan de leerling. “Terwijl je juist heel veel leert door dingen aan elkaar uit te leggen. Een onderneming waarin je samenwerkt, kan een ideale leeromgeving zijn. Ik geloof dat je het meest leert door te doen.”

Gerelateerde artikelen