• Kort
  • Leestijd: ± 2 min.
  • Tekst: Marga van Zundert
  • Beeld: Science Photo Library

Fitness voor het brein

Het lijkt een spelletje. Je stuurt je auto op het tabletscherm over een meanderende weg. Links en rechts verschijnen borden. Geen verkeersborden, maar borden met sommetjes. Lukt het je onderweg alle sommen op te lossen dan volgt een nieuw level. Maar deze ReMIND-app is veel meer dan een spelletje voor de gebruikers. Het is revalidatie, hersentraining. De oefeningen verbeteren concentratie en geheugen.

Versterking van het brein

“Wij weten dat zenuwcellen in de hersenen tot op hoge leeftijd nieuwe verbindingen kunnen aanmaken”, vertelt hoogleraar klinische neuropsychologie Margriet Sitskoorn. “Neuroplasticiteit heet dat. En dat is prachtig, want het biedt de mogelijkheid je brein te versterken. Net als bij spieren lukt dat door te trainen.” Het sommen maken tijdens het rijden traint de aandacht. Wie slaagt, moet in een volgende opdracht meerdere metertjes tegelijkertijd in de gaten houden: een oefening in aandacht verdelen.

Ook voor gezonde mensen

Sitskoorn en onderzoeker Karin Gehring staan aan de wieg van de app. Samen met het Tilburgse Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en Petra Hoogendoorn, partner van een hersentumorpatiënt, ontwikkelden zij een programma met oefeningen. Een begeleider kan hiermee patiënten die een hersentumor hebben gehad trainen. Wanneer de tumor operatief is weggehaald, kan het beter gaan, maar soms ook slechter. Een hersenoperatie is een grote ingreep, vaak blijven er cognitieve storingen. De training bleek een succes bij een groep van 140 mensen die een hersentumor hebben gehad. Patiënten die trainen kunnen zich beter en langer concentreren, moeilijkere opdrachten volbrengen en voelen zich minder snel moe.

Training zonder begeleiding

Om nog meer mensen te laten profiteren van de training, maakten de onderzoekers een variant die werkt via een app op een tablet. Gehring: “Dankzij goede instructiefilmpjes en duidelijke uitleg bij de opdrachten is de begeleider niet meer nodig. Een tablet is bovendien eenvoudig te bedienen. Een familielid, vriend of mantelzorger kan zo nodig een patiënt zonder tabletervaring op weg helpen.” Of de app net zo goed of misschien nog beter werkt dan het eerdere trainingsprogramma wordt nu in Nederlandse ziekenhuizen onderzocht. Vanuit het buitenland is ook belangstelling. Sitskoorn en Gehring werken samen met de Universiteit van Californië in San Francisco waar nu ook hersentumorpatiënten met een Engelstalige versie oefenen. Sitskoorn hoopt dat uiteindelijk zelfs gezonde mensen de ReMIND-app gaan gebruiken.

“Wanneer je je hersenen blijft uitdagen, werkt dat preventief tegen verval.”

Margriet Sitskoorn, hoogleraar klinische neuropsychologie

Onderzoek in uitvoering

De ontwikkeling van de ReMIND-app is mogelijk gemaakt door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars, Stichting ’t Hoofdgerecht en CbusinesZ. Onderzoek met de app in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis wordt uitgevoerd door promovenda Sophie van der Linden met TopZorg-financiering van ZonMw.

Gerelateerde artikelen